> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://opendigitransform.gitbook.io/home/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://opendigitransform.gitbook.io/home/make-in-vietnam/opencps-nen-tang-dich-vu-cong/opencps-khi-cong-nghe-nguon-mo-tro-thanh-chia-khoa-cho-chinh-phu-dien-tu-make-in-vietnam.md).

# OpenCPS: Khi Công Nghệ Nguồn Mở Trở Thành Chìa Khóa Cho Chính Phủ Điện Tử "Make in VietNam"

#### 1. Dẫn nhập: Bài toán nan giải của Chính phủ điện tử tại Việt Nam

Trong nhiều năm, việc triển khai các hệ thống dịch vụ công trực tuyến tại Việt Nam đã đối mặt với không ít thách thức. Các cơ quan, bộ ngành và địa phương dù đã nỗ lực đầu tư nhưng thường gặp phải những rào cản cố hữu, làm chậm quá trình hiện đại hóa nền hành chính công. Những khó khăn này đã được chỉ rõ: "Các hệ thống không đồng bộ được với nhau, khó khăn khi tích hợp giữa các đơn vị khác nhau đặc biệt là vấn đề liên thông; Chưa có chuẩn dữ liệu đối với các hệ thống dịch vụ công tiêu chuẩn; công nghệ cồng kềnh phức tạp không phù hợp phát triển trong tương lai; không thể tái sử dụng code cho các hệ thống dịch vụ công triển khai sau".

Bối cảnh này đòi hỏi một giải pháp mang tính chiến lược, đồng bộ và bền vững. Tinh thần của Nghị quyết số 36a/NQ-CP về Chính phủ điện tử đã trở thành kim chỉ nam, thúc đẩy sự ra đời của một sáng kiến đột phá nhằm giải quyết triệt để các bài toán công nghệ tồn đọng, mở đường cho một thế hệ Chính phủ điện tử mới, thực sự hiệu quả và lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm.

<figure><img src="https://3257166387-files.gitbook.io/~/files/v0/b/gitbook-x-prod.appspot.com/o/spaces%2FPnZsxy7l7mT5tI8Y6HMc%2Fuploads%2FNs2VNQvPepfNNL9sx4Hl%2Fimage.png?alt=media&amp;token=46435c4d-23ad-4e9c-b436-21660e49a387" alt=""><figcaption></figcaption></figure>

#### 2. OpenCPS ra đời: Một Sáng kiến Chiến lược được Nhà nước Hỗ trợ

Trước những yêu cầu cấp thiết đó, dự án "Nghiên cứu, ứng dụng công nghệ nguồn mở xây dựng hệ thống phần mềm lõi dịch vụ công trực tuyến OpenCPS phù hợp Khung kiến trúc Chính phủ điện tử Việt Nam" đã được khởi động. Đây không chỉ là một dự án công nghệ đơn thuần mà là một nhiệm vụ khoa học và công nghệ mang tầm chiến lược, nhận được sự hỗ trợ từ nhà nước.

Đây không phải là một nỗ lực nhỏ lẻ. Dự án có tổng kinh phí lên tới 9,134 tỷ đồng, trong đó Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia tài trợ 3,765 tỷ đồng, cho thấy sự đầu tư nghiêm túc của nhà nước vào việc xây dựng một nền tảng công nghệ tự chủ. Mục tiêu cốt lõi của dự án là xây dựng một hệ thống phần mềm lõi dịch vụ công hoàn toàn dựa trên công nghệ nguồn mở. Giải pháp này được kỳ vọng sẽ khắc phục được những yếu kém của các hệ thống cũ, đồng thời đáp ứng các yêu cầu khắt khe về triển khai trên quy mô lớn và khả năng phát triển bền vững trong tương lai. Sáng kiến này hoàn toàn phù hợp với chủ trương của Chính phủ về việc ưu tiên sử dụng phần mềm nguồn mở (PMNM) trong các cơ quan nhà nước, đã được nêu rõ trong Quyết định 392/QĐ-TTg và Thông tư 20/2014/TT-BTTTT.

#### 3. Sức mạnh của "Mở": Triết lý cốt lõi của OpenCPS

OpenCPS không chỉ là một sản phẩm phần mềm đóng gói, mà là một dự án được phát triển theo mô hình cộng đồng mở. Triết lý "mở" này là nền tảng tạo nên sức mạnh và sự khác biệt của OpenCPS.

Tính "mở" của dự án được thể hiện rõ nét qua các yếu tố sau:

* Giấy phép: Sản phẩm sử dụng giấy phép nguồn mở AGPL V3+, cho phép cộng đồng tự do sử dụng, nghiên cứu, sửa đổi và phân phối.
* Kho mã nguồn công khai: Toàn bộ thiết kế và mã nguồn của dự án được công bố minh bạch và rộng rãi tại địa chỉ `https://github.com/VietOpenCPS`.

Mô hình phát triển này mang lại những lợi ích vượt trội:

* Thúc đẩy cải tiến liên tục: Cộng đồng các nhà phát triển và doanh nghiệp có thể cùng tham gia đóng góp, giúp sản phẩm liên tục được hoàn thiện và cập nhật những công nghệ mới nhất.
* Giảm chi phí đầu tư: Việc tái sử dụng và phát triển dựa trên nền tảng chung giúp tiết kiệm đáng kể chi phí đầu tư ban đầu cho các cơ quan nhà nước.
* Phá vỡ thế 'khóa cứng nhà cung cấp' (vendor lock-in): OpenCPS tạo ra một hệ sinh thái cạnh tranh lành mạnh, nơi nhiều doanh nghiệp có thể cùng tham gia cung cấp dịch vụ triển khai và hỗ trợ, giúp các cơ quan nhà nước có nhiều lựa chọn và đảm bảo chất lượng dịch vụ tốt nhất.
* Tăng cường minh bạch và tin cậy: Việc công khai mã nguồn giúp các chuyên gia và cơ quan chức năng có thể kiểm tra, đánh giá tính an toàn, bảo mật của hệ thống một cách độc lập.

#### 4. Bước nhảy vọt công nghệ với OpenCPS phiên bản 2.0

Phiên bản OpenCPS 2.0 đánh dấu một bước tiến vượt bậc so với các phiên bản 1.x trước đó, không chỉ về tính năng mà còn về kiến trúc công nghệ nền tảng. Sự nâng cấp này giúp OpenCPS đáp ứng được những yêu cầu phức tạp của Chính phủ điện tử trong giai đoạn mới.

Các cải tiến công nghệ chính bao gồm:

* Kiến trúc hiện đại: OpenCPS v2 chuyển đổi sang nền tảng Liferay 7, áp dụng kiến trúc OSGi và Microservices. Việc chuyển đổi sang kiến trúc Microservices không chỉ là một nâng cấp kỹ thuật đơn thuần; đó là một tuyên bố chiến lược. Nó phá vỡ cấu trúc "monolithic" cồng kềnh vốn là tử huyệt của nhiều dự án chính phủ điện tử thế hệ trước, cho phép các bộ ngành có thể nâng cấp hoặc thay thế từng phần dịch vụ một cách độc lập, giảm thiểu rủi ro và tăng tốc độ triển khai.
* Tính năng linh hoạt: Điểm đột phá thực sự nằm ở việc trao quyền cho chính các cán bộ nghiệp vụ. Với công cụ thiết kế form và quy trình động, lần đầu tiên các cơ quan có thể tự tạo mới hoặc hiệu chỉnh một dịch vụ công trực tuyến mà không cần viết một dòng code nào. Điều này phá vỡ sự phụ thuộc vào các đội lập trình, hứa hẹn rút ngắn thời gian triển khai từ hàng tháng xuống còn vài ngày.
* Quy trình chất lượng chuyên nghiệp: Để đưa OpenCPS từ một dự án nguồn mở tiềm năng trở thành một nền tảng cấp doanh nghiệp, đội ngũ phát triển đã áp dụng một loạt các quy trình công nghệ tiên tiến vốn chỉ thấy ở các tập đoàn công nghệ lớn, đảm bảo sự ổn định, an toàn và hiệu năng cho các hệ thống trọng yếu của chính phủ:
  * Quy trình tích hợp và phân phối liên tục (CI/CD): Tự động hóa quá trình kiểm thử, đóng gói và phát hành phần mềm, đảm bảo chất lượng mã nguồn và tăng hiệu suất phát triển.
  * Quy trình đảm bảo an toàn, an ninh thông tin: Xây dựng hệ thống đáp ứng tiêu chuẩn an toàn thông tin cấp độ 3, bảo vệ toàn diện từ hạ tầng mạng, máy chủ đến ứng dụng và cơ sở dữ liệu.
  * Quy trình đảm bảo hiệu năng và độ sẵn sàng cao: Áp dụng các kỹ thuật clustering và cân bằng tải (load balancing) để hệ thống luôn hoạt động ổn định, đáp ứng được lượng truy cập lớn.
  * Quy trình giám sát vận hành hệ thống: Tự động hóa việc theo dõi các chỉ số hoạt động của hệ thống, giúp phát hiện và khắc phục sự cố một cách nhanh chóng.

#### 5. Tác động thực tiễn: Những con số biết nói

Thành công của OpenCPS không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà đã được chứng minh qua hiệu quả triển khai tại nhiều cơ quan, địa phương trên cả nước. Sản phẩm đã được thử nghiệm triển khai ở quy mô toàn tỉnh chỉ trong vòng 3 tháng, cho thấy khả năng nhân rộng nhanh chóng và hiệu quả.

Dưới đây là những số liệu ấn tượng từ các dự án đã triển khai:

<table data-header-hidden><thead><tr><th width="207.1640625"></th><th width="135"></th><th></th><th></th><th></th></tr></thead><tbody><tr><td><strong>Đơn vị triển khai</strong></td><td><strong>Loại hình</strong></td><td><strong>Tổng số DVC</strong></td><td><strong>Số tài khoản cán bộ</strong></td><td><strong>Tổng số hồ sơ khởi tạo</strong></td></tr><tr><td>Bộ Giao thông Vận tải</td><td>Thử nghiệm</td><td>401</td><td>982</td><td>11.487</td></tr><tr><td>Bộ Xây dựng</td><td>Thử nghiệm</td><td>49</td><td>176</td><td>12.539</td></tr><tr><td>Tỉnh Đồng Tháp</td><td>Thực tế</td><td>1.781</td><td>3.662</td><td>101.173</td></tr><tr><td>Bộ Kế hoạch và Đầu tư</td><td>Thực tế</td><td>249</td><td>66</td><td>6.339</td></tr></tbody></table>

Các con số này không chỉ ấn tượng về mặt khối lượng mà còn cho thấy một hành trình rõ rệt: từ các đợt "Thử nghiệm" quy mô vừa tại các Bộ ngành cho đến việc triển khai "Thực tế" trên toàn tỉnh Đồng Tháp với hơn 100.000 hồ sơ. Đây là bằng chứng thuyết phục nhất về khả năng mở rộng và sự ổn định của nền tảng khi đối mặt với khối lượng giao dịch lớn trong thực tế.

#### 6. Vươn tầm Quốc gia: OpenCPS và nền tảng "Make in VietNam"

Với những thành công đã đạt được, OpenCPS đã khẳng định vai trò là một thành phần quan trọng của nền tảng phát triển chính phủ số FlexDigital. Nền tảng này đã được Bộ Thông tin và Truyền thông chính thức ra mắt, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong chiến lược tự chủ công nghệ của Việt Nam.

Đây là nền tảng “Make in VietNam” đầu tiên được phát triển dựa trên nguồn mở nhằm thực hiện “Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”.

Tính đến nay, OpenCPS đã được triển khai hiệu quả tại 08 bộ ngành và 03 tỉnh thành, và là hạt nhân công nghệ trong hơn 15 dự án chính phủ điện tử thành công trên cả nước, từ cấp Bộ như Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Xây dựng cho đến các địa phương như Đồng Tháp, Hậu Giang.

#### 7. Lời kết: Hướng đi cho tương lai Chính phủ số Việt Nam

OpenCPS không chỉ là một phần mềm, mà là một minh chứng sống động cho một hướng đi chiến lược. Dự án đã giải quyết thành công các bài toán cố hữu về tích hợp, liên thông và tái sử dụng trong phát triển phần mềm chính phủ. Hơn thế nữa, nó đã tạo ra một sản phẩm công nghệ "Make in VietNam" chất lượng cao, thúc đẩy sự minh bạch, và quan trọng nhất là xây dựng được một hệ sinh thái bền vững, không phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất.

Thành công của OpenCPS khẳng định rằng, việc ứng dụng và phát triển công nghệ nguồn mở là một chiến lược đúng đắn, khả thi và hiệu quả. Đây chính là con đường để Việt Nam từng bước tự chủ về công nghệ, làm chủ các nền tảng số và đẩy nhanh hơn nữa quá trình chuyển đổi số quốc gia một cách toàn diện và bền vững.